DÖRTDİVANCA SÖZLÜK

KELİMELER

MÂNALARI (ANLAMLARI)

Abdestlik

Lavabo (abdest alinan yer)

Abıca

Amca

Afur

Ahırda hayvanların ot ve saman yedikleri oluk.

Ağıl Koyun, keçi ve sığırların akşamları toplandığı, avla,  çakıl yada çalı-çırpı ile etrafı gerili yer.
Ağnanma Yuvarlanma,  toprak külü içinde debelenme.
Arnaç Karşı yaka, karşı taraf (Arnacında=Karşısında)
Aslı va mı? Doğru mu?

Avla

Tarlaların kenarına hayvanlar girmesin diye ince ağaçlardan yapılan yatay çit (ince ağaçların uzunlamasına seyrek olarak kazıklara çakılmasıyla yapılır )

Avurt Yanağın iç kısmı
Avuz Yeni doğum yapan ineğin koyu kıvamsı ilk sütü.
Azık Yiyecek
Bacaomzu Davulbaz. Baca kemeri
Bağırdak Eski beşiklerde çocuğa sarılarak örtülen bez

Bazımaç

Bazlama, bir tür ekmek.

Bıçkı Testere, veya eskiden su gücüyle tomruk biçilen yer, mekan.

Bıldır

Geçen sene

Bıza

Buzağı

Bocut

Plastik su kabı

Bolupazarı Pazartesi günü

Bostan

Sebze tarlası

Böğür Yan (Böğründe=Yanında)
Bürgün Yarından sonra

Bürke

Üstü çatılı genişçe su kuyusu. İçinde Yeleli ve cıbır
yerel isimli (Bir tür semender) canlılar bulunurdu.

Cağlık Eski köy evlerinde içinde banyo yapılan dolap
Cember Püsküllü bayan baş örtüsü.

Ceyran

Elektrik

Civil civil Mini minnacık
Cizelek Sığırların sıcak havalarda sineklerden huylanarak koşması
Cıba Tüyü kırkılmış davar
Cılımbız Çelimsiz, zayıf
Cırcır Fermuar
Cırlamak Bağırmak
Cıs Ateş yakması veya ateşten küçük çocukları korkutmak için söylenir.

Cızık

Yavru kuş

Culuk

Hindi

Çakıl Taştan yapılan harçsız duvar, set.
Çağa Perşembe günü

Çaput

Temizlik Bezi

Çat

Yaya veya su yollarının birleştiği yer mekan.

Çedük Çocuk ayakkabısı
Çekel Pulluktaki toprakları temizlemek için kullanılan, öğrendeye takılan yassı demir.

Çekim

öküzlerle arabanın ön dingilini birbirine bağlayan çatal ağaç

Çepiş Dişi keçi davarı
Çerçici Seyyar bakkal

Çıkrık

Yünden ip yapmaya yarayan yuvarlak alet.

Çılbır parası Hayvan satışlarında, hayvan tüccarı tarafından hayvan sahibinin çocuklarına verilen para
Çırpı İnce ağaç dallarından odun yığını
Çıt çıt Birbirine geçmeli düğme
Çon Kalça

Çörten

Pınar ve su kaynaklarına yapılan ağaçtan küçük oluk. Suyun toplanması için az yüksekçe bir yere taş ve toprakla havuz yapılır, toplanan su bu ağaç oluktan akardı. Bir tür çeşmedir. Yayla yollarlıda veya yaylalarımızın içlerinde bulunurdu bu çörtenlerden. Şimdilerde bunların yerini iptidai, çirkin beton veya hazır mozaik çeşmeler almakta ve üzerine hayrat yazmaktadır. Ben bu hayıra dua etmiyorum. Hayır yapılacaksa özüne sadık kalınarak yapılmalıdır.

Çükündürük Şeker pancarı
Dam Ahır, Büyük baş hayvan barınağı.

Daraba

Tahtaların dik olarak avlaya cakılması sonucu ortaya çıkan bahçe çiti

Davulbaz

Bacaların ön kenarında öte beri konulan kemer. Genellikle idare lambaları, askerlik fotoğrafları, sıkça kullanılan iğne-iplik, kirpit (kibrit) gibi şeyler buraya konulurdu.

Debildemek

hareket etmek, kıpraşmak

Demin Az önce

Deyha

Orada ,"Bak deyha" yani bak orada  :o)

Deynek

Baston sopa

Deze

Teyze

Dibek dövmek

Oyuk taşın içinde ağaç tokmaklarla ekini ezilene kadar vurarak bulgur veya keşkek yapmak

Direcen Bir şeyi ayakta tutmak için altına konulan manivela
Dolak Boyun atkısı veya bel veya şapka etrafına sarılan bez.
Dombay Kömüş (Camış) erkeği
Don Kadın şalvarı veya iç giyeceği
Don yağı İç yağı. Hayvanlanların kesilmesi sonucunda ortaya çıkarılan beden yağı. 
Eğirmek Yün ve benzeri şeyleri iplik yapmak.

Elemme

ip sarmaya yarayan tahta bir diğer edevat

Elezzahman Gökkuşağı
Ellik Eldiven
Eme Yaramak İşe Yaramak
Emsüz Beceriksiz, bir işi başaramayan

Endi gün

Dünden bir önceki gün

Epsüt

Öküz arabası tekerleğinin barmaklarının ucuna takılan eğri ağaç(yani arabanın cantı gibi bişey)

Eskeri Çivi, mıh veya çok soğuk anlamında da kullanılır.
Evitleme Ayıklama, ayırma

Fengere

yünden ip eğirmek için kullanılan tahtadan yapılan dört çatal tahta ve bir çubuktan oluşan alet

Gâni Çocuk arabası, 4 tekerlekli el arabası (Kağnı)
Garagabuk Kestane
Garalık Eski köy evlerinde içine odun veya çıra konulan, genellikle kapı arkasında bulunan dolap.
Garı Kadın

Garlanguç

Öküz arabasının arka dingiline takılan çatal ağaç

Gerede Cumartesi günü

Gicirgen

Isırgan otu

Gıdım Gıdım Azar azar
Gır Gurbet, uzak
Gırnata Zurna, Klarnet

Gıyy

Bayanlar icin kullanılan seslenme

Gocaboba Amca
Gocana Amca'nın karısı

Gocuk

Kışlık üst giyeceği

Göynek

Atlet- Yakasız gömlek

Guppa Yaylalarda yetişen bir tür bodur çalı bitki.
Guytak Çukur
Güğüm Emziksiz su taşıma kabı
gugum.jpg (11811 bytes)

Güylek

Süt kovası

Haldur huldur İtina etmeden, bir işi düzgün yapmamak.

Hanay

Eski evlerde önü açık genişçe sofa

Harabat Kırıp-döken, müsrif, acımasız
Haral Büyük çuval. Ot çuvalı
He Evet gibi onaylama ifadesi

Heece

küçük, ufak